Wat is Naturalisme? op Rolfvenema Mysites.nl

Zoeken op de site:

Het naturalisme in de filosofie is een filosofische stroming, die voortbouwt op het materialisme en het pragmatisme, en die de wereld als een natuurlijk gebeuren beschouwt.

Binnen de wetenschapsfilosofie was het "naturalisme" tot de jaren twintig van de twintigste eeuw een term voor de positie die tegengesteld was aan die van het Idealisme. Het Idealisme meende dat de hele werkelijkheid één groot bewustzijn was, een subject; naturalisme daarentegen dat de werkelijkheid slechts een autonoom object was, de Natuur. Het benadert wel het realisme. Nadat het Idealisme veel aan aanhang had verloren, werd "naturalisme" een meer algemene term voor alle soorten filosofie die een strikt "natuurlijke" interpretatie van de werkelijkheid proberen te geven. "Bovennatuurlijke" verklaringen worden zoveel mogelijk uitgesloten. Het naturalisme is zeer dominant binnen de westerse natuurwetenschap. Later is de evolutietheorie een grote rol gaan spelen als naturalistische verklaring voor de oorsprong van het leven.

Een gids over Naturalisme

Wat hieronder volgt is een poging om de elementen van het naturalisme te comprimeren tot een zichtbaar, coherent geheel. Als je je afvraagt: “Wat is naturalisme eigenlijk, in gewoon Nederlands? Waar gaat het allemaal over”, dan vind je hier een redelijk recht toe recht aan antwoord. Feedback is zeer welkom. Dus als iets niet duidelijk is, dan willen we graag dat je even contact opneemt.

Statement over Naturalisme

Met ‘Naturalisme’ bedoelen we het begrip dat er een enkele wereld is, zoals de wetenschap die laat zien, en dat we daarin geheel zijn opgenomen. Naturalisme houdt in dat alles wat we zijn en doen verbonden is met de rest van de wereld; afgeleid van omstandigheden die aan ons vooraf gaan en ons omringen. Ieder van ons is een zich ontwikkelend natuurlijk proces, en elk aspect van het proces is veroorzaakt en is een oorzaak op zich. Dus we zijn volledig veroorzaakte wezens, en het zien hoe we veroorzaakt zijn geeft ons kracht en controle, tevens moed, compassie en nederigheid. Doordat we begrijpen dat bewustzijn, keuze en zelfs onze hoogste capaciteiten gebaseerd zijn op materie, onttovert naturalisme de fysieke wereld, waardoor we ons thuis voelen in het universum. Naturalisme laat onze verbondenheid zien met de wereld en anderen. Het leidt tot een ethiek van compassie en het geeft ons een veel grotere controle over onze omstandigheden.

Hieronder volgen drie woorden die de essentie van naturalisme treffen zoals dat van toepassing is op ons leven.

Verbinding – Compassie – Controle

Verbinding: Alles wat we zijn en doen is in zijn geheel verbonden met de rest van de wereld. Ons lichaam en verstand zijn in het geheel gevormd door condities die aan ons vooraf gaan en die ons omgeven. Ieder van ons is een zich ontwikkelend, natuurlijk proces, en elk aspect van dat proces is veroorzaakt, en is zelf een oorzaak. We horen daarom helemaal thuis in het fysieke universum.

Compassie: gelet op het feit dat we volledig veroorzaakte wezens zijn –niet door onszelf veroorzaakt- kunnen we niet langer de ultieme lof of schuld voor wat we doen op ons nemen. Dit leidt tot een ethiek van compassie en begrip, zowel naar onszelf als naar anderen. Dus als de omstandigheden voor mij anders waren geweest, dan zou ik in precies dezelfde situatie terecht kunnen zijn gekomen als iemand anders, bijvoorbeeld een dakloze of een bankpresident. Wij zouden die dakloze persoon zijn, of de veroordeelde, of de verslaafde, of de bankpresident, als we hun genen hadden gehad en hun plek in het leven.

Controle: begrijpend hoe we zijn veroorzaakt om zo te handelen als we doen (door onze genen en omstandigheden), geeft ons meer mogelijkheid om te voorspellen en te controleren. In plaats van te veronderstellen dat mensen kunnen veranderen door het simpel maar te willen, concentreren wij onze energie op het creëren van omstandigheden die constructieve persoonlijke en sociale verandering teweeg brengen. De ethiek van compassie is gekoppeld aan doeltreffendheid gebaseerd op wetenschappelijke kennis.

Naturalisme: een introductie

Naturalisme, in essentie, is eenvoudig het idee dat mensen totaal ingebed zijn in de natuurlijke wereld: er is niets bovennatuurlijks aan ons. Naturalisme is gebaseerd op de wetenschap als de beste, meest betrouwbare manier om te ontdekken wat bestaat. De wetenschap laat zien dat elk aspect van een mens komt van en is volledig verbonden met de natuurlijke wereld, en is te begrijpen in termen van die verbindingen.

Onze naturalistische kijk op onszelf is natuurlijk erg verschillend van de traditionele religieuze en bovennatuurlijke verklaringen, en dat heeft grote gevolgen. We hebben geen ziel die doorleeft na de dood. In plaats daarvan zijn we in het geheel fysieke wezens, bepaald om te worden wie we zijn. We hebben geen vrije wil, in die zin dat we in staat zouden zijn te kiezen of te beslissen, zonder volledig bepaald te zijn in onze keuzes of beslissingen. In plaats daarvan zijn we als individuen deel van de natuurlijke ontwikkeling van het universum in al zijn immense complexiteit.

Ons zelf begrijpend als volledig bepaald, en ziend hoe we bepaald zijn (door onze genetische talenten, opvoeding en sociale omgeving), verbeteren we enorm onze mogelijkheden om zowel onze persoonlijke levens als onze sociale context te voorspellen en te controleren. Naturalisme focust onze aandacht op dat wat werkt, doordat we onze doeltreffendheid verbeteren en het bevorderen van vooruitstrevende sociaal beleid op terreinen als rechtspraak, sociale ongelijkheid, gezondheid en het milieu. Ook, omdat we begrijpen dat we niet zelf de veroorzakers van onszelf of ons gedrag zijn, kunnen we niet volledig verantwoordelijk gesteld worden voor wat we doen, of nalaten. Dit reduceert onterechte zelfrechtvaardiging, morele superioriteit, trots, schaamte en schuld. En omdat we anderen ook zien als volledig veroorzaakt en bepaald door genen en omstandigheden, - bijvoorbeeld fraudeurs, misdadigers, behoeftigen en daklozen – worden we minder beschuldigend, minder straffend en meer meelevend en begripvol. Mensen creëren zichzelf niet, dus zijn ze ook niet ten volle verantwoordelijk voor hun karakter en hun gedrag, maar wordt die verantwoordelijkheid verdeeld over de vele factoren die hem geschapen hebben. En als ons per slot van rekening, de genetische- en omgevingsfactoren gegeven waren van anderen, dan zouden we geworden zijn wie zij zijn en gehandeld hebben zoals zij. Dit inzicht legt de basis voor een naturalistische ethiek van empathie en compassie dat richting geeft aan persoonlijk gedrag en effectieve sociale politiek.

Zoals hierboven aangegeven stelt naturalisme het nemen van de wetenschap als onze kennisbron voor de wereld voorop. Niet traditie, intuïtie, heilige teksten of -verklaringen. Door de causale verbanden tussen fenomenen te belichten, verbindt de wetenschap ontegenzeggelijk wat zij ontdekt, tot één enkel natuurlijk veelvormig geheel. Als we wetenschap serieus nemen met betrekking tot onszelf en ons gedrag, dan leidt dit tot de conclusie dat de mens in zijn geheel is ingesloten in de natuurlijke wereld; dat we compleet fysieke wezens zijn. Steeds meer laten biologie en neurologie zien dat de hersenen en het lichaam alles doen, wat de ziel verondersteld werd te doen. Zelfs geweten en hogere niveaus van rationaliteit en het maken van keuzen zijn volledig ingesloten, causale processen.

Sommigen zullen nu concluderen dat mensen gereduceerd worden tot mechanismes, tot niet meer dan robots, maar dit volgt er niet uit. Wat er uit volgt is dat het fysieke universum in ons prachtige complexe en zichzelf aanpassende organismes heeft voortgebracht, met de capaciteit tot zelfreflectie, verwondering, lijden en vreugde. Verre van het mechaniseren van de mensheid, ontmythologiseert naturalisme de fysieke wereld door te laten zien hoe geweten en keuze niet werken door bovennatuurlijke processen. Het zijn natuurlijke processen, verklaarbaar door de wetenschap. Het is verbazingwekkend om te zien hoe het fysieke bestaan al deze ingewikkelde fenomenen heel mooi zelf voortbrengt.

Door onze oorsprong in de evolutie te erkennen, verbetert het naturalistisch perspectief ook ons gevoel van verwantschap met de andere soorten (dieren) met wie we deze planeet delen, en versterkt ook onze wens om de planeet zelf in stand te houden en te koesteren. Alle gewaarwordende wezens, inclusief mensen, danken hun bestaan aan condities die ons ver overstijgen in plaats en tijd. Als we dit zien, voelen we onszelf perfect thuis in het universum, als bekwame deelnemers aan de zich ontvouwende natuurlijke orde.

Volg de link naar het Cetre for Naturalisme, waar bovenstaande tekst in het engels staat: http://www.centerfornaturalism.org/index.htm
[ terug... ]

Eigen domeinnaam

Maak vrienden

Wil je vrienden worden met rolfvenema?
Voeg toe als vriend...

Richard Dawkins

Ga naar Richard Dawkins.net en lees alles over evolutie

ASN Bank

De ASN Bank zet zich in om de duurzaamheid van de samenleving te bevorderen. Ga naar de asnbank.nl

Out Campagne

Check it out!

Centre for Naturalism

Ga naar Centre for Naturalism

Freethinker

Ga naar freethinker.nl. “I do not know how to teach philosophy without becoming a disturber of established religion.” Baruch Spinoza

Stichting Skepsis

Een kritische blik op pseudowetenschap Ga naar Skepsis.nl

Uitgever Unibook.com

Ga naar Unibook.com als je je zelf geschreven boek wilt uitgeven.

www.schrijverspunt.nl

Ga naar chrijverspunt.nl als je je zelf geschreven boek wilt promoten.

Kennislink

Kennislink maakt wetenschappelijke informatie toegankelijk voor een breed publiek. Ga naar kennislink.nl

Schrijven Online

Schrijven Online biedt nieuws en achtergronden, informatie en inspiratie voor iedereen die plezier heeft in creatief schrijven. Ga naar Schrijven Online.org

Edith Louw

Edith Eri Louw is schrijver en ponytrainer. Daarnaast werkt zij als schrijfcoach. Ga naar Edith Louw.tk

Filosofie Magazine

Ga naar Filosofie Magazine.nl voor meer informatie

Logo Atheïsme

Ga naar De Atheïst.nl

De Holandse Molen

Ga naar molens.nl

Africa Contact

De Stichting stelt zich ten doel hulp te bieden aan kleinschalige projecten in Afrika. er wordt nu een weeshuis gebouwd. Ga naar de Africa Conact.nl

Ned. Federatie Naturisme

(NFN) is de belangenorganisatie voor naaktrecreatie en naturisme in Nederland. Zij staan voor kwaliteit en veiligheid. De NFN vindt naaktrecreëren blootgewoon. Ga naar Federatie voor Naturisme als je er meer over wilt weten.

Oude Groninger Kerken

Ga naar Groninger Kerken.nl

Makkelijke Moestuin

Een MM is makkelijk, kost niet veel tijd en inspanning, is leuk en geeft je een veel grotere opbrengst dan je zou denken. Ga naar Makkelijke Moestuin.nl

COC

Ga naar COC.nl

Het COC stelt zich ten doel: 1. het bevorderen van maatschappelijke hervormingen om daardoor tot integratie van homoseksualiteit te komen; 2. het bevorderen van persoonlijke emancipatie door het stimuleren van de bewustwording omtrent de eigen en maatschappelijke situatie (en de relatie daartussen) ten aanzien van homo- en biseksualiteit en man/vrouwrollen.